Stolpersteine

1914-1945

Matroos Anne uit Onderdendam loopt met zijn schip Arizona op een zeemijn

Anne de Graaf heeft nog een heel leven voor zich als matroos onder gage als hij in dienst treedt bij kustvaartschip m.s. Arizona.

Matroos Anne uit Onderdendam loopt met zijn schip Arizona op een zeemijn

M.S. Arizona, de boot waarmee Anne op een zeemijn liep. - Foto: Historische Vereniging Gemeente Bedum.

De zoon van dagloner Anno de Graaf wordt geboren op 29 augustus 1923. Hij kiest voor het leven op zee. De Arizona wordt op 21 april 1939 in gebruik genomen op de Eems. Het schip komt uit de werf van de Gebr. van Diepen te Waterhuizen en dient voor de ‘groote kustvaart’. Het is een modern schip met een laadvermogen van 540 ton. Anne is matroos onder gage, oftewel lichtmatroos of beginnend matroos. Een lichtmatroos is assistent van de bootsman en kwartiermeester op een schip.

Wanneer de Duitsers Nederland op 10 mei 1940 binnenvallen, verhuurt het Netherlands Shipping & Trading Committee de Arizona voor bepaalde tijd aan het Ministry of Shipping in Engeland. Op deze manier zorgt de Nederlandse overheid ervoor dat het schip niet door de Duitsers ingezet kan worden voor oorlogsdoeleinden. Desondanks blijft Anne werkzaam op het schip.

Explosie

Op zondagmorgen 29 september 1940 verlaat de Arizona het Schotse Methil Roads met een lading steenkool. Anne is met de 7 bemanningsleden van de Arizona nog maar net onderweg als rond 07:30 plaatselijke tijd een enorme explosie plaatsvindt. Het is een zeemijn. Door de explosie raken de kapitein en de 2e machinist gewond. Bekneld tussen de overblijfselen van het stuurhuis weten zij zichzelf te redden. Uiteindelijk worden 3 bemanningsleden gered. De andere 5, waaronder Anne, raken vermist en worden niet meer teruggevonden. Naar alle waarschijnlijkheid zijn zij door de zee verzwolgen.

Het schip zinkt ten zuiden van het Schotse plaatsje Elie. Lang is er onduidelijkheid over het lot van de nog 17-jarige jongeman uit Onderdendam. Pas in 1950 komt er een officiële aangifte van het Ministerie van Justitie over het overlijden van Anne. Daarin staat vermeldt dat Anne op 29 september 1940 in de Noordzee is overleden. Sinds 2016 ligt er voor de jonge Anne een Stolperstein voor het huis waar hij heeft gewoond.

Bron: Alko van der Laan, Zoastwas, jaargang 20, nr. 2 (2016).

Reacties

Nog geen reacties

Reageer
  • Wordt niet openbaar gemaakt