Communistisch verzet Groningen

Communistisch verzet

Communistisch verzet
Het kampembleem van Sachsenhausen-gevangene Nico Mourer. De rode driehoek staat voor 'politieke gevangene', de 'H' voor Holländer. - foto: Ruud Weijdeveld

De Communistische Partij Nederland (CPN) heeft voor de oorlog een relatief grote aanhang in Groningen, met name in het oosten van de provincie. Al in de jaren dertig zetten Groningse communisten zich in voor hun kameraden in Duitsland, die zwaar lijden onder het naziregime. Nog geen drie maanden na de bezetting van Nederland, wordt de CPN verboden. De Duitsers treden ongemeen fel op tegen de communisten. Alleen al in de omgeving van Drieborg worden 10 communisten in kampen vermoord.

Vooroorlogs verzet

Als Hitler in 1933 aan de macht komt, wordt de Kommunistische Partei Deutschland (KPD) al gauw verboden. Politieke tegenstanders van de dictator komen massaal in werkkampen terecht, bijvoorbeeld in de Emslandlager, vlakbij de Gronings-Duitse grens ( http://www.diz-emslandlager.de). Uit angst voor de groeiende naziterreur vluchten veel  Duitse communisten de grens over. Ze worden daarbij geholpen door communisten uit Groningen.  De Groningers zetten vluchtroutes op en starten met het Solidariteitsfonds: een fonds dat geld ophaalt voor de gevluchte KPD-ers.

Bezetting

In 1940 trekken Duitse troepen de Nederlandse grens over. Na de capitulatie van het Nederlandse leger wordt de CPN door de bezetter verboden. Als reactie hierop treden de Groninger communisten in de illegaliteit. Zij richten  een eigen blad op, Het Noorderlicht, dat ze illegaal verspreiden. Lang kunnen ze daar niet mee doorgaan. In 1941 organiseren communisten in Amsterdam en omstreken de Februaristaking. Vanaf dat moment is de Duitse bezetter vastbesloten het communistische verzet systematisch uit te roeien. In Groningen worden  tientallen communisten opgepakt.

Anticommunisme tijdens en na de oorlog

De meeste communisten uit Groningen komen in Duitse werkkampen terecht, waar veel kampbewaarders een diepe haat koesteren tegen het communisme. Door pesterijen, wreedheden en ziekten overlijden veel van de Groninger communisten. En na de bevrijding is de ellende nog niet voorbij.  Tijdens de Koude Oorlog die zich dan ontwikkelt, worden communistische verzetsacties lange tijd niet als zodanig erkend. Weduwen/weduwnaars van omgekomen communisten krijgen geen uitkering, met armoede en wrok tot gevolg.  

Voor veel nabestaanden is het leggen van Stolpersteine een late erkenning voor de offers die hun dierbaren en zijzelf gebracht hebben.

Bronnen:

-        Weijdeveld, Ruud, Het communistische verzet in Groningen 1940-1945 (Bedum 2014).

-        Oorlogs- en Verzetscentrum Groningen (OVCG), Systeemkaarten van Verzetsbetrokkenen.

Reacties

Nog geen reacties

Reageren is uitgeschakeld