Tentoonstelling en theater: 1000 Huizen

Herkent u ze, als u door Groningse dorpen rijdt? De eerste woningwetwoningen, de landarbeiderswoningen met hun kleine voorhuisjes en de vroegste rijtjes doorzonwoningen van na de oorlog? Op veel plaatsen staan ze nog. Toch is er van hun geschiedenis weinig bekend. Waarom werden ze gebouwd, en wanneer precies? Wie kwam ervoor in aanmerking, hoe waren de huizen van binnen?

In 1950 bracht de burgemeester van Ulrum, H. Ottevanger, de naoorlogse woningnood in Groningse dorpen in de publiciteit. Hij presenteerde een plan om 1000 eengezinswoningen te bouwen, dat binnen een paar maanden werd gedragen door 30 gemeenten. Medio 1952 was de duizendste woning gereed. De meeste woningen uit dit project zijn inmiddels gesloopt, maar een gedeelte staat nog overeind.     

Heden en verleden geven aanleiding om aandacht te besteden aan deze bijzondere episode uit de economische, sociale en architectuur geschiedenis van Groningen. De “1000 woningen” waren een antwoord op een nijpende woningnood, die op het platteland van Groningen ondanks de Woningwet van 1901 niet effectief was aangepakt. Dit in tegenstelling tot de stad Groningen, die voor de oorlog op grote schaal sociale huurwoningen bouwde. De voortvarendheid en de samenwerking van de plattelandsgemeenten in 1950 is nog steeds opmerkelijk. 

Tentoonstelling

De tentoonstelling 1000 Woningen is gepland gedurende 2 maanden in de tweede helft van 2015, van 19 september t/m 15 november, en vindt plaats in het voormalige raadhuis van Berlage in Usquert. De tentoonstelling zal vier dagen per week geopend zijn, van donderdag t/m zondag, van 11.00 tot 17.00 uur. Ze zal worden bemenst door vrijwilligers uit Usquert en directe omgeving. Er zal veel aandacht zijn voor de bewoners van woningen uit het 1000 Woningenplan. Om te beginnen de gelukkige eerste bewoners, die zich met de vele ruimte in het begin nauwelijks raad wisten. Maar ook voor de bewoners van nu, anno 2015. Want behalve oude foto’s van de eerste bewoners zullen portetten van huidige bewoners, hun interieurs en hun tuinen, onderdeel van de tentoonstelling zijn. De beleving van de woningen komt aan de orde in een korte documentaire met interviews met (oud-) bewoners.

Theatervoorstelling

Bijzonder aan dit project is dat het niet gaat over grootse architectuur, maar over het bouwen van woningen voor arbeiders. Voor die bewoners, maar ook voor iedere andere belangstellende, is er een theatervoorstelling, een solovoorstelling geschreven en gespeeld door Alina Kiers. Deze wordt opgevoerd op verschillende locaties van de échte 1000 woningen, telkens in zo’n woning zelf. Kaarten kosten €7,50 en zijn ter plekke contant af te rekenen. Reserveren is niet noodzakelijk, maar wel wenselijk, omdat per voorstelling maximaal 25 personen worden toegelaten. Voor de speeldata kunt u kijken op: 1000-huizen.nl/theaterstuk.